Krościenko nad Dunajcem

Aktualnie znajdujesz się w: Strona Główna / KROŚCIENKO NAD DUNAJCEM

newsletter:

Wpisz swój e-mail, aby otrzymywać informacje z Krościenka

KROŚCIENKO NAD DUNAJCEM

 

Zapraszamy na wirtualny spacer po Krościenku nad DunajcemKliknij .... 


Krościenko to piękna miejscowość położona w malowniczych Pieninach. Kotlina, w której znajduje się miejscowość, otoczona jest pasmami gór Pienin, Gorców oraz Beskidu Sądeckiego. Płyną tu rzeki Dunajec i Krośnica.

To dogodne położenie wyznacza miejscowości rolę bazy wypadowej dla turystów zwiedzających otaczające pasma górskie , szczególnie Pieniny, w czasie 1-2 dniowych wycieczek.

Pobliskie tereny zaliczane są do najciekawszych i najpiękniejszych zakątków Polski.
Osobliwością krajobrazową na międzynarodową skale jest przełom Dunajca.
W sposób niepowtarzalny łączą się tutaj elementy przyrodnicze, kulturowe oraz ślady ciekawej historii.
Krościenko,to doskonała baza turystyczna. Stąd udać się można na wyprawę do Polskiej oraz Słowackiej części Pienińskiego Parku Narodowego,na Turbacz czy Prechybę. Niedaleko jest również do Jeziora Czorsztyńskiego, nad którym górują zamki w Niedzicy i Czorsztynie.

Krościenko nad Dunajcem  od wschodu graniczy z miastem Szczawnica,od strony południowej i zachodniej z gminą Czorsztyn, od strony północnej z gminą Łącko i gminą Ochotnica Dolna. Siedzibą Urzędu gminy jest Krościenko nad Dunajcem. W skład gminy wchodzą następujące sołectwa: Krościenko - Centrum, Krościenko - Zawodzie, Grywałd - jedna z większych wsi gminy Krościenko nad Dunajcem, malowniczo położona w Gorcach u stóp Lubania. Główna jej część rozciąga się wzdłuż doliny Wąskiego Potoku, uchodzącego do Krośnicy.Składa się z szeregu przysiółków wysoko położonych w Gorcach, a wśród nich Wybraństwo (670 m) i Wymyśle (690 m). Osłonięta od wiatru dolina sprawia, że Grywałd ma specyficzny mikroklimat, z dużą ilością słonecznych dni. Bliskość gór i czyste powietrze sprawiły że stał się miejscowością turystyczną, sporo tu miejsc noclegowych. Dziadowe Kąty, Kąty - Niwki, Biały Potok - Tylka, Krośnica - położona jest w dolinie rzeczki Krośnica, u podnóży Lubania. Dolna część wsi położona Jest przy drodze nr 969 górna sięga w Gorce. Wieś rozciąga się na obszarze położonym na wysokości od ok.550 - 700 m n.p.m. Powstanie wsi datuje się na wiek XVI, była typową wsią górską, której mieszkańcy utrzymywali się z pasterstwa. Stanowiła własność królewską, wchodząca jak cała okolica w skład starostwa czorsztyńskiego. Dziś ma ok. 150 domów, częściowo drewnianych, zamieszkuje tu ok. 700 osób. Przez wieś wiedzie droga do przystani flisackiej w Kątach. Krośnica jest dziś wsią o charakterze letniskowym, jest tu korzystny mikroklimat, w pobliżu Jezioro Czorsztyńskie, Gorce i Pieniny. We wsi znajdziemy miejsca noclegowe oraz gastronomię, a wędrować stąd możemy zarówno w Gorce - bez znaków na Lubań, jak i w Pieniny.
Hałuszowa jest niewielką wsią położoną na pomocnych stokach pienin Czorsztyńskich,u podnóża wzniesienia Gron (743 m n.p.m.), na wysokości 625 - 640 m n.p.m. Wieś powstała stosunkowo późno - w źródłach pisanych pojawia się dopiero na pocz. XVII w. Wchodziła w skład starostwa czorsztyńskiego, mieszkańcy utrzymywali się gospodarki pasterskiej. Przez wieki Hałuszowa była osadą małą, podobnie jak i dziś - liczy ok. 200 mieszkańców. Żywa jest tu tradycja i folklor pieniński, zachowało się także nieco przykładów tradycyjnego budownictwa. Na obszarze wsi utworzono rezerwat Lasek, dziś część Pienińskiego Parku Narodowego, chroniący naturalny drzewostan jodłowo - świerkowy.Wieś leży u wrót Pienińskiego Parku Narodowego, skorzystać można z oferty noclegowej, między innymi z gospodarstw agroturystycznych. Powierzchnia gminy wynosi 57,3 km2, a liczba ludności 6632.
Krościenko nad Dunajcem położone jest w malowniczej kotlinie górskiej na wysokości około 420 - 500 m n.p.m. pomiędzy pasmami gór: Pieniny, Gorce i Beskid Sądecki u zbiegu rzeki Dunajec i potoku Krośniczanka. Dolinami tymi wykorzystywanymi jako trakty komunikacyjne co najmniej od średniowiecza biegnie obecnie droga krajowa 969 Nowy Sącz - Krościenko - Nowy Targ. Ta malowniczo położona gmina, przecięta wstęgą Dunajca, otoczona unikalną przyrodą Pienin, stanowi doskonałą bazę dla turystyki górskiej, pieszej, rowerowej, konnej, kajakowej, uprawiania wędkarstwa itd. Szlaki turystyczne z Krościenka prowadzą m.in. na Trzy Korony, Sokolicę, Prehybę, Marszałek, Lubań czy Turbacz. W Krościenku kończy się spływ łodziami flisackimi przez Przełom Dunajca, który pozwala przeżyć niezapomnianą podróż przez ten unikatowy zakątek Pienin, będący osobliwością krajobrazową na skalę międzynarodową. Krościenko jest zdecydowanie gminą turystyczną, przygotowaną na przyjęcie wielu gości, na których czekają liczne pensjonaty, domy wczasowe, kwatery prywatne i gospodarstwa agroturystyczne.O każdej porze roku turysta znajdzie tu coś ciekawego dla siebie. Zimą na narciarzy czeka wyciąg orczykowy "Stajkowa". Na Rynku w Krościenku latem czekają na turystów dorożki, a zimą organizowane są liczne kuligi, połączone z ogniskiem i pieczeniem barana. W najbliższym czasie planuje się budowę kolejki linowej i następnych wyciągów. Cennym składnikiem środowiska przyrodniczego gminy są źródła mineralne znajdujące się na Zawodziu, tj. na prawym brzegu Dunajca. Wody te o nazwach Stefan, Michalina i Maria są szczawami alkaliczno - słonymi, pomocnymi w leczeniu schorzeń dróg oddechowych, płuc czy układu trawienia. Wymienione walory turystyczne oraz fakt, że  Krościenko nad Dunajcem leży pomiędzy trzema Parkami: Pienińskim Parkiem Narodowym, Gorczańskim Parkiem Narodowym i Popradzkim Parkiem Krajobrazowym sprawiają że latem liczba mieszkańców wzrasta czterokrotnie a misja gminy w myśl opracowanej Strategii Rozwoju Gminy Krościenko nad Dunajcem brzmi: "Pienińska Gmina Krościenko nad Dunajcem miejscem aktywnego całorocznego wypoczynku".




A oto kilka miejsc które warto zobaczyć przebywając w Krościenku n/D.


Zabytkowa zabudowa

W pobliżu rynku kilka starych drewnianych domów mieszczańskich (XIX w.).W dzielnicy Zawodzie przy ul. Zdrojowej stoi kilkanaście drewnianych budynków, które powstały w związku z działalnością uzdrowiska. Najciekawsze z zachowanych budynków wzniesiono w latach w latach 30. XX w. Są to obiekty przeważnie piętrowe, konstrukcji zrębowej, często częściowo potynkowane lub oszalowane, dwutraktowe, z pomieszczeniami mieszkalnymi w poddaszach. Wyróżnia je bogata dekoracja snycerska ganków i balkonów wspartych na słupach. 

 Dużą grupę obiektów stanowią domy typu wiejskiego, przedmiejskiego lub małomiasteczkowego wzniesione w 2 połowie XIX lub na początku XX w. Budynki ustawione są do ulicy szczytowo, parterowe, o jednotraktowych układach wnętrz, nakryte dachami dwuspadowymi lub przyczółkowymi z wydatnymi okapami nadwieszonymi nad ścianami.


Kościół Wszystkich Świętych

Kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych jest jednym z najcenniejszych zabytków Krościenka. Budowę kościoła rozpoczęto w XIV w. - z tego czasu pochodzi m.in. prezbiterium kościoła, z gotyckim sklepieniem krzyżowym. Natomiast kamienną nawę wzniesiono w roku 1546. Kościół przebudowano w XVII wieku nadając mu cechy barokowe.

Na północnej ścianie prezbiterium znajdują się fragmenty niezwykle cennej XIV-wiecznej polichromii przedstawiającej sceny z życia św. Barbary. Kolejny fragment polichromii, przy ołtarzu głównym, datowany jest na 1490 rok i przedstawia scenęUkrzyżowania. Z kolei na ścianach nawy głównej przedstawiono inne sceny biblijne, począwszy od Zwiastowania, aż poWniebowzięcie. Autorem malowideł jest Jakub Korab z Nowego Targu. Większość malowideł powstała w 1589 r. Warta uwagi jest też gotycka chrzcielnica z piaskowca z wyrytą datą 1493, ufundowana przez króla Jana Olbrachta. W świątyni znajdują się również trzy barokowe ołtarze.

 

Zamek Pieniński

Góra Zamkowa (779 m n.p.m.) jest od wielu lat atrakcją turystyczną, a to ze względu na ruiny najwyżej położonej w Polsce warowni - Góra Zamkowa (779 m n.p.m.) jest od wielu lat atrakcją turystyczną, a to ze względu na ruiny najwyżej położonej w Polsce warowni - Zamku Pienińskiego zbudowanego najprawdopodobniej w latach 1257-1287. Wzniesiono go po północnej stronie wierzchołka góry. Do zamku można się było dostać wąskim przesmykiem od strony Masywu Trzech Koron - z pozostałych stron budowlę otaczały strome zbocza skalne. Pod bramą wejściową do zamku znajdowały się piwnice, a tuż za nią wykuto w skale cysternę, w której gromadzono wodę z niewielkiego źródełka.Według podań ludowych zamek wybudował Bolesław Wstydliwy dla swojej żony - Kingi (późniejszej świętej) i tam też znalazła ona schronienie m.in. podczas najazdu Tatarów. Zamek został zburzony w latach 1431-1433, prawdopodobnie przez husytów.

Przed II wojną światową istniała tutaj pustelnia, a w 1904 roku, w skalnej wnęce umieszczono posąg św. Kingi. Obecnie, co roku na zamku, w każdą niedzielę przypadającą w okolicach 24 lipca odbywa się uroczyste nabożeństwo.

 

Kaplica upamiętniająca epidemię dżumy

Na obrzeżach Krościenka rozsiane są liczne kapliczki wotywne. Jedną z nich jest kamienna kaplica św. Rocha z lat 1710-1723 na tzw. Ptaszkowej Górce (dziś ul. Trzech Koron). Jest to najstarsza kapliczka mszalna w okolicy. Wzniesiono ją na pamiątkę wielkiej epidemii dżumy w 1710 roku. 

We wnętrzu warto zobaczyć rokokowy ołtarz z końca XVIII w., z wizerunkami Rocha (1865), Sebastiana i Wawrzyńca, a także rzeźbami przedstawiającymi św. Dominika i św. Franciszka.

 

Kapliczka św. Antoniego Padewskiego

Drewniana kapliczka św. Antoniego Padewskiego z 1881 roku. W środku rzeźba przedstawiająca św. Antoniego z Dzieciątkiem.

 

Spływ łodziami flisackimi

Jedną z największych atrakcji turystycznych jest spływ Przełomem Dunajca na tratwach flisackich, kajakach lub pontonach. Dunajec powstaje z połączenia wód Białego i Czarnego Dunajca łączących się w okolicy Nowego Targu. Następnie rzeka płynie przez Pieniny, Beskid Sądecki, Kotlinę Sądecką, Pogórze Rożnowskie i Nizinę Nadwiślańską. W Pieninach tworzy malowniczy przełom na odcinku pomiędzy Sromowcami Wyżnymi a Szczawnicą, stanowiąc jednocześnie granicę państwową Polski i Słowacji. Według jednej z legend ludowych, przełom wyrąbał mieczem w skałach król Bolesław Chrobry, dając ujście rzece zalewającej wcześniej Podhale. Dunajec uchodzi do Wisły w okolicach Opatowca. 

Dawniej spływ rozpoczynał się w Czorsztynie, jednak po zbudowaniu zapory na rzece jego trasę skrócono o 6,5 km, a przystań flisacką przeniesiono do Sromowców Wyżnych - Kątów. I stąd właśnie wyruszają tratwy flisaków. Spływ Dunajcem można ukończyć po 18 km w Szczawnicy lub pokonać 23-kilometrową odległość do Krościenka. Sezon flisacki trwa od 1 kwietnia do 31 października.

 
Zespół PIENINY

Etnicznymi mieszkańcami Krościenka są górale pienińscy. Strój góralski składa się z płóciennej koszuli, białych sukiennych spodni zdobionych motywem w formie serca (tzw. sercówką), kamizelki z sukna z haftem roślinnym, szerokiego skórzanego pasa, kierpców oraz kapelusza o małej główce i niewielkim rondzie. Kobiety noszą  koszule z falbanami przy szyi i mankietach, zdobione białym haftem lub koronką, spódnice z płótna w drobne wzory, zapaski (obszerne fartuchy) oraz haftowane sukienne gorsety z haftem.

Krościeńczanie są bardzo przywiązani do swoich tradycji. W strojach góralskich występują w czasie różnych świąt kościelnych czy innych uroczystości. Zarówno ubiór, gwarę, jak i folklor pieniński kultywują i upowszechniają zespoły regionalne.

Z Krościenka pochodzi Regionalny Zespół Pieśni i Tańca "Pieniny" założony w 1953 r. W ciągu długich lat swojej działalności zespół występował w wielu krajach europejskich. Był wielokrotnie nagradzany, m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, ogólnopolskim Konkursie Tańca Tradycyjnego w Rzeszowie, Festiwalu Górali Polskich w Żywcu i podczas Karnawału Góralskiego w Bukowinie Tatrzańskiej. Ukoronowaniem działalności "Pienin" był występ przed papieżem Janem Pawłem II. Grupa prezentuje na scenie typowe dla regionu pieśni i tańce, jak: obyrtany, polka, śtajerek, ogrodnik, zbójnicki, a także pieśni rekruckie i polanowe oraz tańce: kotecka i zydówka.

 

Kaplica Przemienienia Pańskiego

Dla upamiętnienia ofiar epidemii cholery wybudowano w roku 1870 kaplicę Przemienienia Pańskiego. We wnętrzu neogotyckiego budynku zachowały się dwa ołtarzyki z obrazami z końca XVII w. Kapliczka pełniła rolę symbolicznej ochrony przed zarazą.


 S
osna na Sokolicy

Sokolica (747 m n.p.m.) to szczyt znajdujący się w północno-wschodniej części Pienin Środkowych na terenie Pienińskiego Parku Narodowego. Południowy stok to 310-metrowa przepaść. Poza Trzema Koronami jest to najbardziej popularny szczyt Pienin. 

Rozciąga się stąd wspaniały widok na przełom Dunajca, Tatry i Pieniny. Na szczycie znajdują się sosny reliktowe, najstarsze z nich mają ok. 500 lat. Najciekawsze jest drzewko znajdujące się nad przepaścią, jest to chyba najbardziej rozpoznawalna sosna w kraju ze względu na swój malowniczy wygląd i położenie.

 

 

 Źródła wody mineralnej 

W Krościenku występują wody mineralne (szczawy alkaliczno-słone), ze źródłami: Stefan, Michalina, Maria, oraz Dzikie. Źródła zlokalizowane są na Zawodziu (prawy brzeg rzeki Dunajec, dojazd ulicą Zdrojową, około kilometra od centrum).

 

W miasteczku znajduje się szereg miejsc noclegowych w domach wczasowych i kwaterach prywatnych oraz w gospodarstwach agroturystycznych. Dostępne są również pola namiotowe.